Azərbaycanda neft gəlirləri idarəedilməsində çağırışlar və təhlükələr

Azərbaycan investisiya siyasətini yeni mərhələyə keçirməyə çalışır. Ölkə uzun müddətdir tətbiq etdiyi “açıq qapı” yanaşmasını qorumaqla yanaşı, strateji hesab olunan aktivlər üzərində dövlət nəzarətini daha aydın şəkildə müəyyənləşdirməyə çalışır. Prezident İlham Əliyev tərəfindən təsdiqlənmiş “İnvestisiya fəaliyyəti haqqında” qanuna edilən dəyişikliklər strateji investisiyalara dövlət müdaxiləsinin hüquqi əsaslarını dəqiqləşdirməyi, eyni zamanda investorlar üçün formal təminatları qorumağı nəzərdə tutur.

Azərbaycan fiskal sistemini yenidən qurmağa çalışır və vergi sistemini iqtisadi idarəetmənin daha təkmil alətinə çevirməyi hədəfləyir. Bakıda keçirilən “Vergi sisteminin gələcəyinə baxış: yeni idarəetmə modeli və data əsaslı qərarlar” adlı forum hakimiyyətin fiskal siyasəti modernləşdirmək və məlumatlara əsaslanan qərarverməni iqtisadi idarəetmənin mərkəzinə qoymaq niyyətini vurğulayıb.

Azərbaycanın dövlət maliyyə sisteminə nəzarəti gücləndirmək istiqamətində atdığı son addımlar resurslara əsaslanan iqtisadiyyatlar üçün xarakterik olan bir dilemmanı əks etdirir: fiskal idarəetməni modernləşdirmək, lakin bunu həmin sistemi formalaşdıran institutları köklü şəkildə dəyişmədən həyata keçirmək mümkündürmü?

ABŞ-da Donald Trampın hakimiyyətə yenidən qayıdışından sonra yeni daxili və xarici siyasət kursundan qaynaqlanan radikal dəyişikliklər dünya bazarlarına da təsirsiz ötüşmür. Belə təsirlərin getdikdə daha geniş diapozonda müşahidə ediləcəyi şübhəsizdir. Görsənən odur ki, bundan ən çox təsirlənən enerji və qiymətli kağızlar bazarı olacaq. Həmin bazarlarda baş verən dəyişikliklərin Azərbaycanda təsirləri ilk növbədə Azərbaycan Respublikası Dövlət Neft Fondunun (ARDNF) və Azərbaycan Respublikası Dövlət Neft Şirkətinin (ARDNŞ) fəaliyyətində hiss ediləcək. Odur ki, bu yazıda ARDNF-nin mövcud durumunu və investisiya siyasətinin dəyərləndirməyə çalışacagıq.