Pezeşkianın üzrxahlığı: İran çoxtərəfli qarşıdurmadan qaçmağa çalışır

İran Prezidenti Məsud Pezeşkian şənbə günü bildirib ki, Tehran qonşu ölkələr İrana qarşı hücumlarda iştirak etmədiyi təqdirdə onlara hücum etməyəcək. Bu bəyanat ABŞ və İsrailin hava zərbələrindən və Azərbaycanla kəskinləşən diplomatik mübahisədən sonra regiondakı gərginliyi azaltmaq cəhdi kimi qiymətləndirilir.

“İranın qeyd-şərtsiz kapitulyasiyasını arzulayanlar bu arzunu özləri ilə məzara aparacaqlar,” — İran mediasının məlumatına görə Pezeşkian bildirib və əlavə edib ki, Tehran hərbi təzyiq qarşısında geri çəkilməyəcək.

Eyni zamanda İran lideri region ölkələrinə münasibətdə daha barışdırıcı ton nümayiş etdirərək bildirib ki, İran qonşu dövlətlərə zərbə endirməmək və onların ərazisindən raket buraxmamaq qərarı verib — yalnız həmin ölkələr İrana qarşı hücumlarda birbaşa iştirak edərsə, istisna mümkündür.

“Dünən müvəqqəti rəhbərlik şurası qərar qəbul etdi ki, İrana hücum olmadığı təqdirdə qonşu ölkələrə hücum edilməsin və onların ərazisinə raket buraxılmasın,” — Pezeşkian deyib. “Gəlin aramızdakı bütün fikir ayrılıqlarını, narahatlıqları və inciklikləri bir kənara qoyaq.”

O, həmçinin qonşu ölkələrdən üzr istəyərək bildirib ki, Tehran onların heç birinə qarşı düşmən niyyəti daşımır.

“Qonşularımızdan üzr istəyirəm. İrana hücum olmadığı təqdirdə qonşu ölkələrə hərbi müdaxilə olmayacaq,” — o deyib.

Azərbaycanla münasibətlərdə gərginlik

Pezəşkianın açıqlamaları Azərbaycanla artan gərginlik fonunda səslənib. Həftənin əvvəlində Bakı İranı Naxçıvan Muxtar Respublikasına pilotsuz uçuş aparatı ilə zərbə endirməkdə ittiham etmişdi. Naxçıvan Azərbaycan ərazisinin İran, Türkiyə və Ermənistanla həmsərhəd olan eksklavıdır.

Cümə axşamı Prezident İlham Əliyev hadisəni “İran tərəfindən törədilmiş terror aktı” adlandıraraq Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin tam döyüş hazırlığı vəziyyətinə gətirildiyini bildirib.

Milli Təhlükəsizlik Şurasının iclasında çıxış edən Əliyev Tehrandan izahat və üzr tələb edib, həmçinin günahkarların məsuliyyətə cəlb edilməli olduğunu vurğulayıb.

Azərbaycan İranın səfirini Xarici İşlər Nazirliyinə çağıraraq rəsmi etiraz notası təqdim edib.

Əliyev həmçinin bildirib ki, həmin gün İran xarici işlər nazirinin müavini Bakıya müraciət edərək Livandakı İran səfirliyinin əməkdaşlarının təxliyəsi üçün kömək istəyib. Azərbaycan təxliyə üçün təyyarə göndərməyə razılaşıb.

“Demişdim ki, yardım ödənişsiz göstərilməlidir. Çətin anlarda kömək etməsək, bəs nə vaxt etməliyik?” — deyə Əliyev bildirib. “Bütün bunlardan sonra isə — Naxçıvana qarşı xain zərbə.”

İran ittihamları rədd edir

İran Silahlı Qüvvələrinin Baş Qərargahı ittihamları rədd edərək bildirib ki, pilotsuz aparat hücumu İsrail tərəfindən törədilmiş təxribatdır və məqsəd İranla Azərbaycan arasında münaqişə yaratmaq olub.

Bu hadisə İran, İsrail və ABŞ arasında son hərbi qarşıdurmalardan sonra Yaxın Şərqdə artan gərginlik fonunda Cənubi Qafqaza qeyri-sabitliyin yayılması ilə bağlı narahatlıqları daha da gücləndirib.

Daxili tənqid

Pezeşkianın qonşu ölkələrdən üzr istəməsi İran daxilində də tənqidlərə səbəb olub.

Qum şəhərindən olan deputat Məhəmməd Mənan Rəisi prezidentin bəyanatlarını “təəssüf doğuran” adlandıraraq bildirib ki, İran rəhbərliyi diqqətini yeni milli liderin təcili təyin edilməsinə yönəltməlidir.

Analitiklər hesab edirlər ki, İran prezidentinin bu açıqlamaları mövcud böhranın daha geniş regional münaqişəyə çevrilməsinin qarşısını almağa yönəlib. Tehran hazırda həm İsrail, həm də ABŞ tərəfindən təzyiq altında olduğu bir vaxtda əlavə cəbhələrin açılmasından qaçmağa çalışır.

Qonşu dövlətləri İranın onlara hücum etmək niyyətində olmadığına inandırmaqla Tehran, ehtimal ki, strateji baxımdan mühüm Cənubi Qafqaz da daxil olmaqla yeni cəbhələrin açılmasının qarşısını almağa və eyni zamanda əsas rəqibləri ilə qarşıdurmanı məhdudlaşdırmağa çalışır.