Rusiya İran ətrafında eskalasiya riskləri barədə xəbərdarlıq edir, Lavrov böhranı Tehranla müzakirə edir

Rusiya Xarici İşlər Naziri Sergey Lavrov İranın xarici işlər naziri Abbas Əraqçi ilə Tehran tərəfinin təşəbbüsü ilə baş tutan telefon danışığında Fars körfəzində artan gərginliyi müzakirə edib, Rusiya Xarici İşlər Nazirliyi bazar ertəsi bildirib.

Nazirlər Rusiyanın ABŞ və İsrailin İran ərazisinə hücumları nəticəsində regionda vəziyyətin kəskin pisləşməsi kimi qiymətləndirdiyi məsələləri nəzərdən keçiriblər.

Lavrov bildirib ki, İranın nüvə infrastrukturuna, o cümlədən Buşehr atom elektrik stansiyasına endirilən zərbələr “qətiyyən yolverilməzdir”. O bu obyektlərdə çalışan rusiyalı personal üçün risklərə diqqət çəkərək bütün region üçün ciddi ekoloji nəticələr barədə xəbərdarlıq edib.

Nazirlik həmçinin qeyd edib ki, tərəflər münaqişənin Xəzər dənizinə yayılması ehtimalı ilə bağlı narahatlıqlarını ifadə ediblər.

Rusiya hərbi əməliyyatların dərhal dayandırılmasının və bütün tərəflərin, xüsusilə İranın maraqlarını nəzərə alan siyasi həllin vacibliyini vurğulayıb və bu mövqeni BMT Təhlükəsizlik Şurasında müdafiə edəcəyini bildirib.

Bəyanata görə, Əraqçi öz növbəsində İran üçün göstərilən diplomatik dəstəyə və humanitar yardıma görə Rusiya rəhbərliyinə təşəkkür edib.

Telefon danışığı Rusiyanın şənbə günü İranın uranın zənginləşdirilməsi infrastrukturuna qarşı son hücumları pisləyən sərt bəyanatından sonra baş verib. Moskva bu hücumların beynəlxalq hüququ pozduğunu və Yaxın Şərqdə daha geniş sabitsizlik riski yaratdığını bildirib.

Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü Mariya Zaxarova deyib ki, Moskvanın bildirdiyinə görə Beynəlxalq Atom Enerjisi Agentliyinin nəzarəti altında olan Natanz nüvə obyektinə endirilən zərbələr BMT Nizamnaməsi də daxil olmaqla əsas hüquqi çərçivələri pozur.

O, bu hücumları “beynəlxalq hüququn kobud şəkildə pozulması” adlandırıb və nüvə obyektlərinə zərbələrin potensial radioloji və ekoloji risklər yaratdığını vurğulayıb.

Nazirlik həmçinin İranın hərbi, mülki və nüvə infrastrukturuna qarşı davam edən genişmiqyaslı zərbələrdən narahatlığını ifadə edərək bildirib ki, belə addımlar “bütün Yaxın Şərqi əhatə edən fəlakətə” səbəb ola bilər.

Moskva beynəlxalq ictimaiyyəti, o cümlədən BMT-ni və onun nüvə üzrə nəzarət qurumunu vəziyyətə “obyektiv və barışmaz qiymət” verməyə, həmçinin bir daha  eskalasiyanın qarşısını almaq üçün işləməyə çağırıb.

Turanın analitikləri hesab edirlər ki, Moskvanın bəyanatları Vaşinqton və onun müttəfiqlərinə eskalasiyanın yolverilməzliyi barədə xəbərdarlıq, Tehrana siyasi dəstəyin davamı və eyni zamanda Rusiyanın birbaşa hərbi müdaxilədən yayınaraq əsas diplomatik oyunçu kimi mövqelənmək cəhdidir.