Zelenskinin Körfəz səfəri Ukraynanın müdafiə əlaqələrini genişləndirir və Azərbaycan üçün yeni nəticələr formalaşdırır

Ukrayna Prezidenti Volodimir Zelenskinin martın sonunda Fars körfəzi ölkələrinə səfəri Səudiyyə Ərəbistanı, Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri və Qətərlə hava hücumundan müdafiə sahəsində əməkdaşlığa dair bir sıra mühüm sazişlərin imzalanması ilə başa çatıb. Bu, Kiyevin təhlükəsizlik sahəsində həllər təqdim edən tərəf kimi artan rolunu göstərir.

On il müddətinə nəzərdə tutulan sazişlər müdafiə əlaqələrinin inkişafını, kibertəhlükəsizlik və antidron mühafizəsi sahəsində əməkdaşlığı, həmçinin birgə istehsal güclərinin yaradılmasını əhatə edir. Region ölkələri, o cümlədən İordaniya, Ukraynanı strateji tərəfdaş kimi tanıyıb və enerji sahəsi də daxil olmaqla dəstək göstərməyə hazır olduqlarını bildiriblər.

Səfər zamanı France-Presse agentliyi məlumat verib ki, 200-dən çox ukraynalı hərbi mütəxəssis artıq Körfəz ölkələrində antidron müdafiəsinin gücləndirilməsində iştirak edir. Daha sonra Zelenski öz Telegram kanalında bildirib ki, ukraynalı mütəxəssislər region ölkələrinin kritik infrastrukturunun qorunması üçün sistemlər hazırlayırlar və döyüş şəraitində sınaqdan keçmiş kompleks həllərin effektivliyini vurğulayıb.

“Deutsche Welle” nəşrinin icmalçısı Mixael Roşstand yazır ki, yaxın on il ərzində Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri, Səudiyyə Ərəbistanı və Qətərdə birgə istehsal güclərinin yaradılması planlaşdırılır. Körfəz ölkələrinin marağı Ukraynanın İran texnologiyalarına əsaslanan və hazırda region üçün də təhlükə yaradan Rusiya dronlarına qarşı mübarizədə əldə etdiyi praktiki təcrübə ilə bağlıdır.

Al Arabiya telekanalı bildirir ki, Körfəz ölkələri Ukraynanı raket və dron təhdidlərinə qarşı praktiki həllərin mənbəyi kimi görür. Al Jazeera isə qeyd edir ki, region monarxiyaları hava hücumundan müdafiəni gücləndirmək üçün sürətli və effektiv vasitələr axtarır, Ukraynanın Shahed-136 dronlarına qarşı mübarizə təcrübəsi isə əvəzolunmazdır, çünki ukraynalı dron-tutucuların effektivliyi real döyüş şəraitində sübut olunub.

Reuters agentliyi Ukrayna üçün iqtisadi üstünlüyü qeyd edir: ölkə hərbi texnologiyalarının ixracını genişləndirməyi planlaşdırır və Yaxın Şərq ən perspektivli bazarlardan biri kimi qiymətləndirilir.

Eyni zamanda, mənbələrin məlumatına görə, Kiyevin Körfəz ölkələri ilə hərbi əməkdaşlığı Vaşinqtonda qısqanclıq yaradıb. ABŞ Ukraynaya öz hərbi texnologiyalarını Amerika kanalları vasitəsilə satmağı və daha sonra onların region tərəfdaşlarına yenidən satılmasını təklif edib.

İran ətrafında gərginliyin artması fonunda Qərb analitikləri baş verənləri getdikcə Ukrayna ilə Rusiya arasında qarşıdurmanın Avropadan kənarda davamı kimi qiymətləndirirlər. Council on Foreign Relations qeyd edir ki, ABŞ və İsrailin iştirakı ilə baş verən qarşıdurma Moskva və Kiyevə maraqlarını irəli sürmək üçün əlavə geosiyasi meydan yaradır. Ukrayna formal olaraq İranla birbaşa münaqişədən kənarda qalsa da, tədricən regionun təhlükəsizlik arxitekturasına inteqrasiya olunur və bu da onun beynəlxalq mövqelərini gücləndirir.

Beləliklə, Zelenskinin səfəri ənənəvi diplomatiya çərçivəsini aşır və Ukraynanın qlobal təhlükəsizlik təminatçısı kimi möhkəmlənmək cəhdini əks etdirir.

Azərbaycan üçün nəticələr

İran ətrafında eskalasiya hətta ən müasir hava və raketdən müdafiə sistemlərinin belə zəifliyini göstərdi. Azərbaycan bunu birbaşa 5 mart tarixində İran dronlarının Naxçıvana zərbələri zamanı hiss etdi. Bundan əlavə, İran ərazisindən Türkiyəyə raketlər atıldı.

Turanın analitiklərinin fikrincə, hava hücumundan müdafiə sistemlərinin gücləndirilməsi İranla həmsərhəd bütün ölkələr üçün prioritetə çevrilir. Coğrafi yaxınlıq nəzərə alınarsa, Azərbaycan xüsusilə həssas vəziyyətdədir.

Bu şəraitdə Ukrayna ilə antidron və raketdən müdafiə sahəsində əməkdaşlıq strateji əhəmiyyət qazanır. Eyni zamanda, əsas strateji müttəfiq olan Türkiyə ilə də bu istiqamətdə əməkdaşlıq daha da gücləndirilməlidir.

Münaqişə həmçinin göstərdi ki, hətta ən güclü hərbi dövlətlərdə belə raket sistemlərinin çatışmazlığı mövcuddur. Bu isə yerli və ya birgə istehsalın inkişafını aktuallaşdırır.

Bu kontekstdə Türkiyənin 3 min kilometrədək mənzilə malik Tayfun Block-4 səsdən sürətli raketini təqdim etməsi regionda silahlanma dinamikasının sürətləndiyini göstərir.

İranda münaqişənin azalması halında belə, əgər İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusu faktiki hakimiyyəti saxlayarsa, Azərbaycan üçün potensial təhlükələr qalacaq. Bu baxımdan Ukraynanın unikal döyüş təcrübəsi ölkə üçün mühüm və faydalı ola bilər.