Qafqaz Müsəlmanları İdarəsi Vatikanda nümayəndəlik açmağı planlaşdırır – ekspress təhlil

Qafqaz Müsəlmanları İdarəsi (QMİ) Vatikanda nümayəndəlik açılması ilə bağlı danışıqlar aparır. Bu barədə qurumun sədri Allahşükür Paşazadə bildirib və təşəbbüsü beynəlxalq dini dialoqun genişləndirilməsi kontekstində qiymətləndirib.

Paşazadənin sözlərinə görə, QMİ-nin hazırda İstanbul, Tbilisi, Batumi və Dərbənddə nümayəndəlikləri fəaliyyət göstərir. Vatikanda mümkün təmsilçilik isə qurumun ilk dəfə Katolik dünyasının mərkəzində institusional mövcudluq əldə etməsi anlamına gələrdi.

Vatikan–Azərbaycan münasibətlərinin tarixi fonu

Müqəddəs Taxt ilə Azerbaijan arasında diplomatik münasibətlər 1992-ci ildə qurulub. 1997-ci ildə mərhum Prezident Heydər Əliyevin Vatikana səfəri ikitərəfli əlaqələrdə dönüş nöqtəsi hesab olunur. Sonrakı illərdə qarşılıqlı yüksək səviyyəli səfərlər davam edib.

2011-ci ildə Bakıda Müqəddəs Taxt-Tacın Apostol Nunsiaturluğu təsis edilib, 2012-ci ildə isə Roma Papası XVI Benediktin Azərbaycana səfəri baş tutub. 2016-cı ildə Papa Fransisk Bakıya səfər edərək dini tolerantlıq və multikulturalizm mövzusunda çıxış edib. Həmin səfər zamanı Azərbaycan rəhbərliyi ilə görüşlər keçirilib və dinlərarası dialoqun gücləndirilməsi vurğulanıb.

Vatikan həmçinin Azərbaycanda katolik icmasının fəaliyyətini dəstəkləyir. Bakıda Müqəddəs Məryəm Katolik Kilsəsi 2008-ci ildə dövlət dəstəyi ilə inşa olunub və bu layihə iki tərəf arasında humanitar əməkdaşlığın simvolu kimi təqdim olunur.

Humanitar və mədəni əməkdaşlıq

Son illərdə Azərbaycan Vatikanın mədəni irs layihələrinə maliyyə dəstəyi göstərib. Heydər Əliyev Fondu vasitəsilə Roma katakombalarının və bir sıra kilsə abidələrinin bərpasına töhfələr verilib. Bu əməkdaşlıq Bakının özünü dinlərarası dialoq və mədəni irsin qorunması sahəsində tərəfdaş kimi təqdim etməsinə xidmət edib.

Ekspertlər qeyd edirlər ki, Vatikanla münasibətlər Azərbaycanın Qərb institutları ilə humanitar və mədəni diplomatiya kanalları vasitəsilə əlaqələrinin mühüm komponentidir.

Yeni təşəbbüsün mümkün təsiri

Analitiklərin fikrincə, QMİ-nin Vatikanda nümayəndəlik açmaq planı artıq mövcud olan dövlətlərarası və dini əlaqələrin institusional davamı kimi qiymətləndirilə bilər. Bu addım, bir tərəfdən, QMİ-nin regional dini qurum statusunu gücləndirə, digər tərəfdən isə Bakı ilə Vatikan arasında dialoqu daha sistemli platformaya keçirə bilər.

Hazırda nümayəndəliyin hüquqi statusu, funksional çərçivəsi və açılış tarixi ilə bağlı detallar açıqlanmayıb. Lakin təşəbbüs Cənubi Qafqazda dinlərarası münasibətlər və Azərbaycanın beynəlxalq imic siyasəti kontekstində diqqətlə izlənilir.