Hörmüz boğazı yeni dövrün güzgüsü kimi: Tramp niyə qəfil “Azadlıq Layihəsi”ni dayandırdı

İran ətrafında və daha geniş Yaxın Şərq regionunda eskalasiya risklərinin artdığı bir vaxtda daha az görünən, lakin strateji əhəmiyyət daşıyan bir dinamika formalaşır. Azərbaycan — ənənəvi olaraq enerji sektoru və geosiyasi balans siyasəti ilə assosiasiya olunan ölkə — tədricən yeni bir rolla çıxış edir: humanitar tranzit mərkəzi.

Bu kontekstdə analitiklərin diqqəti Əfqanıstana yönəlir; bu ölkə İranı və Hörmüz boğazını bypass edən yeni marşrutun əsas halqasına çevrilə bilərdi. Lakin bu marşrutun aktiv şəkildə inkişafı və istifadəsi Talibanın Əfqanıstana bu rolu təmin etmək qabiliyyətinin məhdudluğu ilə ləngiyir.

Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri OPEK-dən 1 maydan çıxacağını elan edib və analitiklərin fikrincə, bu addım iqtisadi prioritetlərin, geosiyasi yenidən qiymətləndirmənin və istehsalçı ölkələr qrupu daxilində artan gərginliyin birləşməsini əks etdirir, eyni zamanda neft qiymətlərinə və daha geniş OPEK+ alyansının dayanıqlılığına geniş təsir göstərə bilər.

Son illərdə Rusiya Afrikada mövcudluğunu ardıcıl şəkildə genişləndirərək Qərb dövlətlərinin tərk etdiyi geosiyasi boşluğu doldurmağa çalışırdı. Moskva beynəlxalq təzyiqlərlə üzləşən hökumətlərə siyasi şərtlər qoymadan hərbi dəstək təklif edirdi. Lakin Malidə son günlər baş verən hadisələr bu strategiyanın gözləniləndən daha ciddi məhdudiyyətlərlə üzləşdiyini göstərir.