Azərbaycanın vergi islahatı transformasiyaya yönəlib, lakin artan vergi yükü tənqidlər doğurur

Azərbaycan investisiya siyasətini yeni mərhələyə keçirməyə çalışır. Ölkə uzun müddətdir tətbiq etdiyi “açıq qapı” yanaşmasını qorumaqla yanaşı, strateji hesab olunan aktivlər üzərində dövlət nəzarətini daha aydın şəkildə müəyyənləşdirməyə çalışır. Prezident İlham Əliyev tərəfindən təsdiqlənmiş “İnvestisiya fəaliyyəti haqqında” qanuna edilən dəyişikliklər strateji investisiyalara dövlət müdaxiləsinin hüquqi əsaslarını dəqiqləşdirməyi, eyni zamanda investorlar üçün formal təminatları qorumağı nəzərdə tutur.

Azərbaycanın dövlət maliyyə sisteminə nəzarəti gücləndirmək istiqamətində atdığı son addımlar resurslara əsaslanan iqtisadiyyatlar üçün xarakterik olan bir dilemmanı əks etdirir: fiskal idarəetməni modernləşdirmək, lakin bunu həmin sistemi formalaşdıran institutları köklü şəkildə dəyişmədən həyata keçirmək mümkündürmü?

ABŞ-da Donald Trampın hakimiyyətə yenidən qayıdışından sonra yeni daxili və xarici siyasət kursundan qaynaqlanan radikal dəyişikliklər dünya bazarlarına da təsirsiz ötüşmür. Belə təsirlərin getdikdə daha geniş diapozonda müşahidə ediləcəyi şübhəsizdir. Görsənən odur ki, bundan ən çox təsirlənən enerji və qiymətli kağızlar bazarı olacaq. Həmin bazarlarda baş verən dəyişikliklərin Azərbaycanda təsirləri ilk növbədə Azərbaycan Respublikası Dövlət Neft Fondunun (ARDNF) və Azərbaycan Respublikası Dövlət Neft Şirkətinin (ARDNŞ) fəaliyyətində hiss ediləcək. Odur ki, bu yazıda ARDNF-nin mövcud durumunu və investisiya siyasətinin dəyərləndirməyə çalışacagıq.

Təsis olunmasının 25-ci ildönümünü qeyd edən Azərbaycan Respublikası Dövlət Neft Fondunun (ARDNF)[1] büdcə layihəsinə Hesablama Palatasının rəyi 2018-cu ildən etibarən dərc edilir[2].  Bundan əvvəl, ARDNF-in büdcə layihəsi Hesablama Palatasının rəyi olmadan ölkə prezident tərəfindən  birbaşa  təsdiq olunurdu. Lakin, "Büdcə sistemi haqqında" Azərbaycan Respublikasının Qanunda[3]  16 dekabr 2016-cı il tarixli dəyişikliklə[4] Azərbaycan Respublikasının Hesablama Palatasına ARDNF-nin büdcəsinin layihəsi və icrasına dair Rəy hazırlamaq səlahiyyəti verildi.