Krım tatarlarının deportasiyası və müasir Ukrayna siyasətində yaddaşın rolu

Rusiyanın Qərblə münasibətləri sürətlə pisləşməkdə davam etdiyi bir vaxtda Kreml Avropadan kənarda siyasi və iqtisadi dayaqlar axtarışını daha da gücləndirir. Bu istiqamətdə əsas platformalardan biri Kazanda keçirilən “Rusiya — İslam Dünyası: KazanForum” beynəlxalq forumudur. Moskva bu tədbiri təkcə iqtisadi forum deyil, həm də öz geosiyasi strategiyasının mühüm elementi kimi təqdim edir.

Rusiya Qərbin artan təzyiqlərinə və Ukrayna müharibəsindən sonra Moskvanın regiondakı mövqelərinin tədricən zəifləməsinə baxmayaraq, Cənubi Qafqazda təsirini qorumaq və gücləndirmək niyyətindədir. Rusiya Xarici İşlər Nazirliyinin MDB ölkələri üzrə Dördüncü Departamentinin direktoru Mixail Kaluqinin Rusiyanın dövlət agentliyi TASS-a verdiyi müsahibədən bu nətəcəyə  gələmək olur.

Qırmızı Meydanda yenidən hərbi orkestr marşları səslənirdi, Kremlin divarları üzərində isə sovet Qələbə bayraqları dalğalanırdı. Lakin 2026-cı il mayın 9-da Moskvada keçirilən parad əvvəlki illərdən fərqli görünürdü: daha az xarici lider, daha az ağır hərbi texnika, Ukrayna müharibəsinin cəbhəsindən qayıtmış daha çox hərbçi və nəzərəçarpacaq dərəcədə daha gərgin siyasi fon.

Bir vaxtlar Moskvada keçirilən 9 May paradı postsovet məkanının əsas geosiyasi nümayişi hesab olunurdu — Rusiyanın hərbi gücünün nümayişi, İkinci Dünya müharibəsində qələbənin simvolu və Kremlin keçmiş sovet imperiyasının mərkəzi olaraq qalmaq iddiasının xatırladılması idi. Qırmızı Meydan onlarla ölkənin liderlərini bir araya gətirir, xarici nümayəndə heyətləri isə tankların gurultusu və strateji aviasiyanın uçuşları fonunda Rusiya rəhbərliyinin yanında düzülürdü.