Ukraine Online Telegram Channel/Anadolu via Getty Images
Ukrayna pilotsuz uçuş aparatlarının Wildberries anbar komplekslərinə sistemli zərbələri Kiyevin Rusiyanın dərinliklərində həyata keçirdiyi kampaniyanın yeni istiqamətini müəyyənləşdirib. Əvvəllər əsas hədəflər neft emalı zavodları, yanacaq bazaları, müdafiə müəssisələri, aerodromlar və nəqliyyat infrastrukturu olduğu halda, indi hücumlar Rusiyanın ən böyük marketpleysinin bölüşdürmə sistemini də əhatə edir.
Ukrayna Wildberries-in rəqəmsal platformasına deyil, onun iri logistika mərkəzlərinə zərbələr endirir. Bu obyektlərdə minlərlə satıcının malları cəmləşir və milyonlarla sifariş emal olunur. Bir kompleksin sıradan çıxarılması bir neçə regionda təchizatı poza, sahibkarlara, daşıyıcılara, sığorta şirkətlərinə, banklara və alıcılara zərər vura bilər.
Kiyevin ehtimal edilən hesablaması Rusiyaya eyni vaxtda hərbi, iqtisadi və psixoloji zərər vurmaqdan ibarət ola bilər. Lakin hücuma məruz qalan hər bir anbarın Rusiya silahlı qüvvələri tərəfindən istifadə edildiyini təsdiqləyən müstəqil sübutlar hələlik yoxdur.
Bir neçə həftədə 20-yə yaxın obyekt
Reuters agentliyinin məlumatına görə, 2026-cı il iyulun 18-dən etibarən Rusiyanın müxtəlif regionlarında Wildberries-ə aid 20-yə yaxın obyekt pilotsuz uçuş aparatlarının hücumuna məruz qalıb. Zərbələrin ardıcıllığı və coğrafiyası onları ayrı-ayrı hadisələr deyil, Ukrayna kampaniyasının müstəqil istiqaməti kimi qiymətləndirməyə əsas verir.
Ən dağıdıcı zərbələrdən biri Samara vilayətindəki kompleksə endirilib. Yanğın anbarın 180 min kvadratmetrlik sahəsinin 160 min kvadratmetrini məhv edib. Rusiya rəsmilərinin məlumatına görə, orada saxlanılan mallar tamamilə itirilib.
Avqustun 4-nə keçən gecə Leninqrad və Tver vilayətlərindəki obyektlər vurulub. Moskva vilayətinin Çexov şəhərinin sənaye zonasına hücum zamanı beş nəfər həlak olub, daha on nəfər yaralanıb. Hakimiyyət anbara, elektrik yarımstansiyasına və başqa bir binaya ziyan dəydiyini bildirib, lakin ölənlərin olduğu obyektin Wildberries-ə məxsus olub-olmadığını dəqiqləşdirməyib.
Şirkət ümumi zərərin həcmini açıqlamayıb. Wildberries-in təsisçisi və baş direktoru Tatyana Kim zərbələri mülki biznesə qarşı yönəlmiş “terror aktları” adlandırıb. Onun sözlərinə görə, şirkət digər beynəlxalq platformalarda da təqdim olunan adi istehlak mallarını satır, hücumların məqsədi isə vəziyyəti sabitsizləşdirmək və Rusiya əhalisi arasında panika yaratmaqdır.
Wildberries logistika şəbəkəsini yenidən qurduğunu və zərər çəkmiş satıcılara yardım göstərilməsi üçün Rusiya hakimiyyəti ilə əməkdaşlıq etdiyini də bildirib. Reuters
Hərbi logistika, yoxsa mülki ticarət?
Ukrayna hərbi mənbələri Wildberries-in pilotsuz uçuş aparatları üçün komponentlərin, eləcə də hərbi və ya ikili təyinatlı digər məhsulların çatdırılmasında logistika qovşağı kimi istifadə edildiyini bildirirlər. Onların versiyasına görə, vurulan anbarlar Rusiya silahlı qüvvələrinin daha geniş təchizat sisteminin bir hissəsidir.
Lakin kommersiya anbarında ikili təyinatlı məhsulların olması bütün kompleksi avtomatik olaraq hərbi obyektə çevirmir. Obyektin döyüş əməliyyatlarına əhəmiyyətli töhfə verib-vermədiyini və onun məhv edilməsinin konkret hərbi üstünlük yaradıb-yaratmadığını müəyyənləşdirmək lazımdır.
Əgər anbar əsasən mülki satıcılara və alıcılara xidmət edirdisə, zərbənin qanuniliyi ciddi suallar doğurur. Vurulan hər kompleksdə saxlanılan yüklərin tərkibini və təyinatını müstəqil şəkildə yoxlamaq hələlik mümkün deyil.
Beləliklə, anbarların hərbi məqsədlərlə istifadəsi barədə iddialar Ukrayna tərəfinin mövqeyi olaraq qalır. Wildberries isə fəaliyyətinin yalnız mülki xarakter daşıdığını bildirir.
İqtisadi təsir şirkətin hüdudlarını aşır
Hücumların nəticələri Wildberries-dən xeyli kənara çıxır. Mal ehtiyatlarının məhv edilməsi kiçik satıcıları dövriyyə kapitalından məhrum edə, sifarişlərin gecikməsinə, sığorta, mühafizə, yanğından müdafiə və ehtiyat logistika marşrutları üzrə xərclərin artmasına səbəb ola bilər.
Data Insight şirkətinin aparıcı analitiki Sergey Semko silsilə zərbələrdən sonra Wildberries satıcılarının mümkün itkilərini 215–280 milyard rubl həcmində qiymətləndirib. Bu rəqəm şirkətin özü tərəfindən təsdiqlənməyib və hücum zamanı anbarlarda olan malların həcmindən asılıdır. Bununla belə, qiymətləndirmə kiçik və orta biznes üçün mümkün zərərin miqyasını göstərir. Meduza, Forbes-ə istinadən
“Meta” şirkətlər qrupunun baş direktoru Maksim Leşşev daha əvvəl yalnız Elektrostal və Kotovskdakı iki zədələnmiş anbarın bərpasını 35,8 milyard rubla qədər qiymətləndirmişdi. Bu hesablamaya məhv edilmiş malların dəyəri daxil edilməmişdi.
Rusiya hakimiyyətinin qiymətləndirməsi daha təmkinlidir. Rusiya Təhlükəsizlik Şurası katibinin müavini Aleksandr Maslennikov ümumilikdə iqtisadiyyata dəyən zərəri “simvolik” adlandırıb. Onun fikrincə, hücumların əsas məqsədi Rusiyanın elektron ticarət bazarını dağıtmaq deyil, ölkədəki vəziyyəti sabitsizləşdirməkdir.
Bu qiymətləndirmələr nəticələrin iki səviyyəsini göstərir. Ayrı-ayrı anbarların itirilməsi bütövlükdə Rusiya iqtisadiyyatı üçün məhdud təsirə malik ola bilər. Lakin konkret satıcı üçün mal partiyasının məhv edilməsi bütün biznesin itirilməsi deməkdir.
“Uzaqmənzilli sanksiyalar”
Kiyev Rusiya ərazisinin dərinliklərindəki obyektlərə zərbələri “uzaqmənzilli sanksiyalar” adlandırır. Məqsəd Rusiyanın iqtisadi imkanlarını fiziki olaraq azaltmaq və müharibənin davam etdirilməsinin qiymətini artırmaqdır.
Anbarlara hücum Ukraynaya bir sıra potensial üstünlüklər verir. Bu obyektlər böyük əraziyə malikdir, yaxşı görünür və qablaşdırma materialları, tekstil, məişət kimyası və elektronika da daxil olmaqla, xeyli miqdarda yanar məhsul saxlayır. Hətta nisbətən məhdud ilkin zədə bütün kompleksi məhv edən yanğına səbəb ola bilər.
Eyni zamanda, Rusiya hansı obyektləri hava hücumundan müdafiə vasitələri ilə qoruyacağını müəyyənləşdirməlidir. Çoxsaylı anbarların, sənaye və enerji obyektlərinin müdafiəsi əlavə HHM kompleksləri və radioelektron mübarizə sistemləri tələb edir. Əks halda, bu vasitələr hərbi infrastrukturun qorunması üçün istifadə oluna bilərdi.
Müharibənin gündəlik həyata keçirilməsi
Kiyevin siyasi hesablaması, ehtimal ki, məhv edilmiş malların dəyəri ilə məhdudlaşmır. Hücumlar müharibəni cəbhədən yüzlərlə və minlərlə kilometr uzaqda yaşayan insanlar üçün hiss olunan edir.
Təchizatdakı fasilələr, sifarişlərin ləğvi, sahibkarların itkiləri və qiymətlərin mümkün artımı daxili sabitlik hissini zəiflədə bilər. Zərbələr həmçinin Ukrayna sərhədindən uzaqlığın Rusiyanın iri obyektlərinin təhlükəsizliyinə artıq təminat vermədiyini göstərir.
Mümkün məqsəd maddi itkilər və həssaslıq hissi vasitəsilə müharibənin ictimai qiymətini artırmaq və Kremlə təzyiqi gücləndirməkdir. Lakin Kiyevin qəsdən panika yaratmağa çalışdığını söyləmək üçün hələlik əsas yoxdur. Belə nəticə üçün Ukrayna rəhbərliyinin açıq və birmənalı bəyanatları tələb olunur.
Buna görə də, gündəlik iqtisadi fəaliyyəti pozmaq, narahatlığı artırmaq və Rusiya hakimiyyətinin ölkənin dərinliklərində infrastrukturu qorumaq qabiliyyətinə inamı sarsıtmaq cəhdindən danışmaq daha dəqiq olar.
Orduya dəstək danışıqlar tələbi ilə yanaşı mövcuddur
Bu strategiya Rusiya cəmiyyətində ziddiyyətli əhval-ruhiyyə fonunda həyata keçirilir. “Levada Mərkəzi”nin 2026-cı il iyunun 23–30-da keçirdiyi sorğuya görə, respondentlərin 67%-i Rusiya silahlı qüvvələrinin fəaliyyətini dəstəkləyib, eyni zamanda 64%-i sülh danışıqlarına keçilməsinin tərəfdarı olub.
| Göstərici | Pay |
| Rusiya silahlı qüvvələrinin fəaliyyətini dəstəkləyənlər | 67% |
| Dəstəkləməyənlər | 24% |
| Sülh danışıqlarını dəstəkləyənlər | 64% |
| Döyüşlərin davam etdirilməsini istəyənlər | 29% |
| Hadisələri diqqətlə izləyənlər | 43% |
| Heç izləməyənlər | 19% |
Bir ay ərzində orduya dəstək 74%-dən 67%-ə enib, dəstəkləməyənlərin payı 17%-dən 24%-ə yüksəlib, danışıqlar tərəfdarlarının göstəricisi isə 60%-dən 64%-ə çatıb.
Bu rəqəmlər kütləvi antimüharibə dönüşünü göstərmir. Orduya dəstək dövlətə loyallığı və hərbçilərlə həmrəyliyi, danışıqlara meyl isə yorğunluğu, səfərbərlik qorxusunu, itkilərlə bağlı narahatlığı və sabit həyata qayıtmaq istəyini əks etdirə bilər.
Rusiyalıların əhəmiyyətli hissəsi eyni zamanda ordunu dəstəkləyə və Kremlin qarşıya qoyulmuş məqsədlərin əldə edilməsi kimi təqdim edə biləcəyi şərtlərlə müharibənin başa çatmasını istəyə bilər. “Levada Mərkəzi”
Əks təsir riski
Əgər Ukraynanın hesablaması Rusiya hakimiyyətinə qarşı narazılığı artırmaqdırsa, bu nəticəyə zəmanət yoxdur. Hücumlar dövlətin əhalini və iqtisadiyyatı qorumaq qabiliyyəti ilə bağlı suallar yarada bilər. Lakin mülki obyektlərin dağıdılması və insanların həlak olması əks nəticə verərək anti-Ukrayna əhval-ruhiyyəsini gücləndirə və cəmiyyətin bir hissəsini Kremlin ətrafında birləşdirə bilər.
Neft emalı zavodlarının və müdafiə müəssisələrinin Rusiyanın hərbi imkanları ilə əlaqəsi nisbətən aydındır. Marketpleys anbarlarında isə əsas zərəri birbaşa işçilər, satıcılar və alıcılar hiss edirlər. Bu, Rusiya hakimiyyətinə hücumları adi vətəndaşlara qarşı zərbələr kimi təqdim etmək imkanı verir.
Wildberries obyektlərinə hücumların rusiyalıların müharibəyə və ölkə rəhbərliyinə münasibətini dəyişib-dəyişmədiyini müəyyənləşdirməyə imkan verən məlumatlar hələ yoxdur. Satıcı və alıcıların şikayətləri maddi narazılığı göstərir, lakin bu narazılıq mütləq siyasi etiraza çevrilməyə bilər.
Wildberries anbarlarına zərbələr Ukrayna kampaniyasının yeni və riskli istiqamətinə çevrilib. Onlar müharibəni istehlak iqtisadiyyatına daşıyır, logistika zəncirlərini pozur və cəbhədən uzaqda həssaslıq hissi yaradır. Lakin onların siyasi təsiri qeyri-müəyyəndir, hər bir ayrıca zərbənin hərbi əsaslandırılması isə ictimaiyyətə hələ təqdim edilməyən sübutlar tələb edir.
Rəy yaz