![Видади Аббасов](https://turan.az/resized/media/2017/main/040500187258-750-500-resize.webp)
Видади Аббасов
Azərbaycanın rus icmasının yaydığı bəyanatdan sonra Ümumrusiya Azərbaycanlıları Konqresinin (ÜAK) Rusiya hökuməti ilə münaqişəsi siyasi müstəviyə keçib. Bəyanatda deyilir:
"Azərbaycanın rus icması Rusiyanın müəyyən dövlət qurumlarının Rusiyanın ən böyük ictimai təşkilatı olan "Ümumrusiya Azərbaycanlıları Konqresi"nin ləğvi haqqında qərarı ilə bağlı qəti etirazını bildirir və hesab edir ki, bütün bu siyasi təxribatın arxasında Rusiya və Azərbaycan arasında, rus və Azərbaycan xalqları arasında dostluq və tərəfdaşlıq münasibətlərini pozmağa çalışan müəyyən qüvvələr durur...
Azərbaycanın rus icmasını Ümumrusiya Azərbaycanlıları Konqresi ilə möhkəm işgüzar əlaqələr, rus və Azərbaycan xalqları arasında mədəni və mənəvi əlaqələrin inkişafı üzrə birgə iş birləşdirir, onun ləğvi Azərbaycan Respublikasının rus əhalisini də narahat etməyə bilməz... Azərbaycanın rus icması ÜAK-ın ləğvini Rusiyanın bəzi dövlət məmurlarının ciddi siyasi və strateji səhvi hesab edir və ümid edir ki, Rusiya Federasiyasının hökuməti Rusiyanın ən böyük ictimai təşkilatının - "Ümumrusiya Azərbaycanlıları Konqresi"nin qorunub saxlanmasına yardım etmək üçün bütün tədbirləri görəcək".
Milli Məclisin deputatı Rasim Musabəyov Contact.az-a müsahibəsində Rusiya hökumətinin ÜAK-ın Rusiyada fəaliyyətini qadağan edəcəyi təqdirdə Azərbaycanın cavab tədbirləri görə biləcəyi barədə xəbərdarlıq edib və hətta bu hadisələrdə Rusiya FTX-nin xüsusi xidmətlərinin iştirakı olduğunu ehtimal edib.
"Güman edirəm ki, Rusiyada siyasətdə qarşılıqlılıq prinsipinin ləğv olunmadığını başa düşürlər. Kimsə iddia edə bilər ki, ÜAK Azərbaycan səfirliyi ilə sıx əlaqə saxlayır. Amma Azərbaycanın rus icması da RF səfirliyi ilə sıx əlaqələr saxlayır və biz bunda qınağa səbəb olacaq bir şey görmürük", deyə Musabəyov bildirib. Hər şeyə rəğmən, ÜAK-ın qeydiyyatı ləğv olunarsa, bu, ikitərəfli münasibətlərə mənfi təsir göstərəcək, deyə o qeyd edib.
Amma Rusiya Azərbaycanlıları ÜAK-ın bağlanması ehtimalının siyasi xarakterli olmadığını bildirirlər. Belə ki, prezident V.V.Putinin səlahiyyətli nümayəndəsi və Rusiya Strateji Modelləşdirmə və İnkişaf Mərkəzinin prezidenti Söyün Sadıqov contact.az-a müsahibəsində deyib: "Əsas irad RF Ədliyyə Nazirliyinə, Rusiya rəhbərliyinə, FTX-yə deyil, RF Ədliyyə Nazirliyinin hesabat vermək və Rusiyada ictimai təşkilatların qeydiyyatı haqqında tələblərini yerinə yetirməyən ÜAK-a ünvanlanmalıdır".
Azərbaycanlıların Federal Milli-Mədəni Muxtariyyətinin (Azərros FMMM) Ağsaqqallar Şurasının üzvü, RF Jurnalistlər İttifaqının üzvü, Nijniy Novqorodda (RF) yaşayan Vidadi Abbasov contact.az-a müsahibəsində öz fikrini ifadə edib.
- Azərbaycan mətbuatında Rusiyada Azərbaycan diasporasının bağlanması ehtimalı haqqında məlumat müzakirə olunur. Bu, nə deməkdir?
- Bir çox Azərbaycan KİV-lərində məsələnin bu cür qoyulması yanlışdır. Diaspora geniş məfhumdur. Diaspora piştaxta deyil ki, onu açıb bağlasınlar. Və ümumiyyətlə, Rusiya Azərbaycanlılarının diasporası yoxdur. KİV, yəqin ki, ictimai təşkilatı - Ümumrusiya Azərbaycanlıları Konqresini (ÜAK) nəzərdə tutur. Bax, onun həqiqətən problemləri var.
- ÜAK-ın RF Ədliyyə Nazirliyinin təşkilatın qeydiyyatından imtinası ilə bağlı yaranmış probleminə münasibətiniz necədir?
- Əslində ÜAK-ın qeydiyyatı problemi bu gün və ya dünən yaranmayıb. ÜAK 2012-ci ildən təkrar qeydiyyatdan keçməyib. O, faktiki olaraq 7 ildir qanunsuz fəaliyyət göstərir. Mən 2012-ci ildə hamı üçün mütləq olan təkrar qeydiyyatdan keçə bilməyən təşkilatlar tanıyıram ki, RF Ədliyyə Nazirliyi onların hamısını hələ 2012-2013-cü illərdə ləğv edib.
- ÜAK-ı FTX-nin təklifi ilə bağlamaq istədikləri deyilir...
- Yalandır! Bütün bunlar bu illər ərzində böyük əmək haqqı alan, hətta çirkli pulların yuyulması və özünüreklamla məşğul olan insanların uydurmalarıdır. Onlar nə cürsə təqsiri başqasının üstünə atmalıdırlar. Hamı belə edir. ÜAK heç vaxt həmvətənlərinin hüquqları uğrunda və ya erməni təbliğatına qarşı mübarizə aparan təşkilat olmayıb və hakimiyyət üçün başağrısı yaradır. O, həmişə sözəbaxan təşkilat olub. ÜAK FTX üçün heç bir maraq kəsb etmir.
- Onda niyə Ədliyyə Nazirliyi belə barışmaz mövqe tutub?
- Əksinə. 2012-ci ildən Ədliyyə Nazirliyi təkrar qeydiyyatdan keçməyən digər təşkilatlara qarşı amansız davranırdısa, ÜAK-ın məsələsinə göz yumurdu. Ədliyyə Nazirliyi ÜAK-dan başqa heç kimə öz nizamnaməsini və maliyyə sənədlərini RF qanunlarına uyğunlaşdırmaq üçün 7 il vaxt verməyib.
- ÜAK aparatı niyə bunu vaxtında etməyib?
- Bunu onların özlərindən soruşmaq lazımdır. Bilirəm ki, onların ştatında 60-dan çox insan var və onlar hamısı yaxşı əmək haqqı alırdılar. Amma işləyən adam yox idi. ÜAK prezidenti, professor Məmməd Bağır Əliyevin yalnız adı var idi və o, vəziyyətə hakim deyildi. İcraçı direktor İlqar Hacıyev və onun komandası məharətlə Azərbaycanlıların maraqları naminə işlədikləri təsəvvürü yaradırdı. Əslində isə heç nə etmirdilər və işləyən 3-4 regional təşkilatın fəaliyyətini öz adlarından göstərib ona görə hesabat verirdilər. Onlar ictimaiyyəti və Azərbaycan hökumətini yanıldırdılar. Baxmayaraq ki, hamıya hər şey məlumdur. Səfir Polad Bülbüloğlunun və Diaspora ilə İş üzrə AR Dövlət Komitəsinin vəziyyətdən xəbəri var idi. Amma vəziyyət qarışana qədər ÜAK-ın belə süst vəziyyəti hamını qane edirdi.
- Azərbaycan hökumətinin və Dövlət Komitəsinin bununla nə əlaqəsi var? ÜAK Azərbaycan Respublikasının təşkilatıdır?
- Yox, ÜAK Rusiya Azərbaycanlılarının təşkilatıdır. O, Rusiyada qeydiyyatdan keçib və dövlət qarşısında hesabatlıdır, ÜAK xarici casus deyil. Amma Azərbaycan hakimiyyəti məhz ÜAK-la əlaqə saxlayır və onu dəstəkləyirdi və ondan səmərəli iş gözləyirdi.
- Çoxları deyirlər ki, ÜAK-ı bir səbəbdən bağlamaq olmaz - onu Heydər Əliyev və Vladimir Putin yaradıb.
- Bax, bu çoxları uzun illər yerlərini rahatlayıb boş-boş oturur və pul qazanırdılar. Bu zaman Heydər Əliyevdən himayəçi kimi istifadə edirdilər. Heydər Əliyev sağ olsaydı, o özü onları dağıdardı. Bu, mənəvi aspektdir. Hüquqi cəhətdən isə ÜAK-ı kimin yaratdığı RF Ədliyyə Nazirliyini maraqlandırmır. O, yaradılma təşəbbüskarlarına deyil, sənədlərə baxır.
- Yəqin ermənilər də vəziyyətə təsir edir.
- Bu, demaqoqluqdur. ÜAK heç vaxt ermənilər üçün problem yaratmayıb. Onlar üçün fərqi yoxdur, ÜAK var, ya yox. Onlar ağıllı və savadlı şəkildə öz işləri ilə məşğul olurlar. Milli Məclisin bəzi deputatlarının Azərbaycan tərəfdən mümkün "simmetrik cavab" haqqında bəyanatları da demaqoqluqdur. Rusiya hakimiyyəti ÜAK-a təkrar qeydiyyat üçün 7 il vaxt verib. Ədliyyə Nazirliyinin bütün sənədləri, o cümlədən maliyyə sənədlərini qanuna uyğun vəziyyətə gətirmək tələbi ilə 3-4 rəsmi göstərişi olub. Bu məsuliyyətsizliyə görə ÜAK-ın bir neçə regional təşkilatı bağlanıb. Bu müddət ərzində hakimiyyət ÜAK-ın mərkəzi ofisinin fəaliyyətinə mane olmurdu. Rusiya Ədliyyə Nazirliyi heç kimə belə müstəsna imtiyazlar verməyib. Yəqin ki, rəsmi Bakı problemin əsl mahiyyətini başa düşür. Bir neçə məsuliyyətsiz funksionerin və məmurun fəaliyyətsizliyi nəticəsində yaranmış problemi siyasiləşdirməyə dəyməz.
- ÜAK-ı ləğv etsələr, Rusiyada hakimiyyət strukturlarında azərbaycanlıları kim təmsil edəcək?
- Azərbaycanlılar üçün qorxulu bir şey olmayacaq. ÜAK heç vaxt Azərbaycanlıları Rusiyanın mərkəzi hakimiyyət orqanlarında təmsil etməyib. Bunu həmişə Azərros FMMM-nin nümayəndələri edib. Hazırda da Rusiya prezidenti yanında Şurada Rusiya Azərbaycanlılarını Azərros FMMM-nin prezidenti təmsil edir.
Rəy yaz