Putin Ukrayna böhranını kuliminasiya nöqtəsinə çatdırır

Rusiya imperiyasının Qafqazda apardığı genişmiqyaslı hərbi-siyasi ekspansiya XVIII əsrin ortalarından XIX əsrin sonlarına qədər Şimali Qafqazın etno-demoqrafik strukturunu köklü şəkildə dəyişib. Xüsusilə 1763–1864-cü illər arasında aparılan Qafqaz müharibələri nəticəsində Çərkəz (Adıgey) əhalisinin böyük hissəsinin məhv edilməsi və Osmanlı imperiyasına məcburi köçürülməsi müasir tarixşünaslıqda ciddi və mübahisəli araşdırma mövzusudur.

Krım tatarlarının tarixi müasir beynəlxalq siyasətdə yaddaş, suverenlik və təhlükəsizlik dilemmasının kəsişmə nöqtələrindən biri kimi qalmaqdadır. Mayın 18-də Krım tatarlarının deportasiyasının ildönümü ilə bağlı çıxış edən Volodimir Zelenski 1944-cü ildə sovet hakimiyyəti tərəfindən həyata keçirilmiş deportasiyanı “Krım tatar xalqına qarşı açıq soyqırımı aktı” kimi qiymətləndirib. O bildirib ki, minlərlə insan sürgün zamanı və sonrakı illərdə həyatını itirib.

Rusiyanın Qərblə münasibətləri sürətlə pisləşməkdə davam etdiyi bir vaxtda Kreml Avropadan kənarda siyasi və iqtisadi dayaqlar axtarışını daha da gücləndirir. Bu istiqamətdə əsas platformalardan biri Kazanda keçirilən “Rusiya — İslam Dünyası: KazanForum” beynəlxalq forumudur. Moskva bu tədbiri təkcə iqtisadi forum deyil, həm də öz geosiyasi strategiyasının mühüm elementi kimi təqdim edir.

Rusiya Qərbin artan təzyiqlərinə və Ukrayna müharibəsindən sonra Moskvanın regiondakı mövqelərinin tədricən zəifləməsinə baxmayaraq, Cənubi Qafqazda təsirini qorumaq və gücləndirmək niyyətindədir. Rusiya Xarici İşlər Nazirliyinin MDB ölkələri üzrə Dördüncü Departamentinin direktoru Mixail Kaluqinin Rusiyanın dövlət agentliyi TASS-a verdiyi müsahibədən bu nətəcəyə  gələmək olur.