Azərbaycanın 30 illik müstəqillik dövründə siyasi, iqtisadi və sosial nəticələrinə ortodoksal baxış

Azərbaycanın pərakəndə ticarət bazarı 2026-cı ildə sabit qalır. Ancaq bazardakı artım artıq iqtisadiyyatda və istehlak vərdişlərində dəyişikliklərin başladığını göstərir. Son illərdə istehlak fəallığı artsa da, indi qeyri-neft sektoru yeni iqtisadi şəraitlə qarşılaşır. İnflyasiya əhalinin alıcılıq qabiliyyətini zəiflədir. Eyni zamanda, gəlirlərin artımı əvvəlki illərdə olduğu kimi tələbin sürətli böyüməsinə səbəb olmur.

Azərbaycan 2000-ci illərin neft bumundan bəri ən genişmiqyaslı tikinti dövrlərindən birini yaşayır. Bakı səmasında kranlar hələ də üstünlük təşkil edir, Abşeronun ətraf qəsəbələri sürətlə genişlənir, daşınmaz əmlak bazarı isə özəl kapitalın əsas istiqamətlərindən biri olaraq qalır. Lakin tikinti fəallığının arxa fonunda sürətlə urbanizasiya olunan bir çox iqtisadiyyatlara xas problem daha aydın görünməyə başlayır: mənzil ölkə əhalisi üçün daha az əlçatan olur.

Yazın əvvəlində, turistlərin yenidən Bakının küçələrinə qayıtdığı və Xəzər sahillərində yeni yaşayış komplekslərinin tikintisinin davam etdiyi bir vaxtda, hökumət kabinetlərində iqtisadçılar daha az görünən bir problemi müzakirə edirdilər. Onlar böyük infrastruktur layihələrinə və yüksək dövlət xərclərinə baxmayaraq, iqtisadiyyatın niyə demək olar ki, dayanma həddinə çatdığını araşdırırdılar.

2026-cı ilin əvvəlində Azərbaycan iqtisadiyyatı qeyri-adi vəziyyətlə üzləşib: rəsmi statistika ÜDM-in demək olar ki, sıfır artımını göstərir, lakin ticarət mərkəzləri, avtomobil salonları və istehlak kreditləri bazarı hələ də nəzərəçarpacaq aktivlik nümayiş etdirir. Daxili istehlakdan asılılığın artması tədricən Azərbaycan iqtisadi modelinin əsas xüsusiyyətlərindən birinə və eyni zamanda onun əsas risklərindən birinə çevrilir.