![yeniasya.com.tr](https://turan.az/resized/media/2019/main/112200023218-750-500-resize.webp)
yeniasya.com.tr
Prezident Erdoğanın Washingtona səfərinin nəticələriTürk mediasında bir cür,Qərb mediasında başqa cür şərh edilərkən xaeici işlər naziri Mevlut Çavuşoğlunun həm ABŞ-dan həm Rusiyadan narazılıq edərək “sözlərinin üstündə durmamalarını” vurğulaması və Suriyanın şimal-şərqdində əməliyata davam edəcəklərini açıqlaması nəyə hesablanmışdı?
Oktyabrın 9-da başlayıb Washington və Moskvanın təıqiniylə 13 gündən sonra dayandırılan “Sülh bulağı” əməliyyatının davam etdiriilməsinə nə dərəcədə ehtimal vermək olardı? Moskva cavab verməkdə gecikməd: üstümüzə düşən vəzifəni yerinə yetimişik,Ankaranın bizdən narazı olmağa haqqı yoxdur.Xarici işlər naziri Sergey Lavrov isə daha qəti danışdı: “Suriyanın şimalındakı kürd qüvvələrinin geri çəkilməsi,hardasa, başa çatdı.Ankara bizə Suriyada yeni bir hərbi əməliyyat planlaşdırmadığını dedi”
Bu halda,xarici işlər naziri Çavuşoğlunun qəsdən gündəmi dəyişdirdiyini deyə bilərikmi? Nazirin sözlərinə Washingtonun reaksiya verməsinə gərək belə qalmadan gündəm dəyişib əlahəzrət S-400-lər oldu.Səfərin ertəsi günü də yazdığımız kimi,Washington gündəminin əsas maddəsinin Rusiyadan alınan raketlər olduğu heç kimə sirr deyildi.İki prezidentin mətbuat konfransında da bu həqiqət gizlədilmədiyinə görə, Moskva taktiki həmləsini gecikdirmədi: sazişə və proqrama uyğun olaraq S-400-lər gələn ilin aprelində aktivləşdirilərək tədavülə daxil ediləcəkdi.Bəs noyabrın 13-də Washingtondakı mətbuat konfransında iki prezidentin də dediyi “S-400-lərlə bağlı xarici işləri nazirliklərimiz,milli təhlükəsizlik müşavirlərimiz müştərək şəkildə çalışacaqlar”-sözləri necə olacaqdı? Açıqlama Türkiyə prezidentinin baş müşaviri və mətbuat sözçüsü İbrahim Kalından gəldi.Kalın, S-400 və F-35-lərlə bağlı iki ölkə arasında yaradılan müştərək komissiyanın 3-4 dekabrdakı NATO zirvə toplantısında “təklif mübadiləsi”nə başlayacağını açıqladı: gözlənildiyi kimi,ünvan NATO idi:”İlk mühüm görüşümüz 3-4 dekabrdsa keçiriləcək NATO zirvə toplantısında olacaq.Biz təkliflərimizi verəcəyik, onların təkliflərini alacağıq,bu prosesin başladığını deyə bilərəm”
S-400-lər məsələsinin əvvəl-axır NATO məcrasına gələcəyini görmək üçün bir cüt göz kifayət idi.Çünki Vladimir Putin bu məsələ ilə bağlı Ankaraya açıq çek verərkən hədəfi Ankaraya silah satmaqdan çox,NATO-da xaos yaratmaq idi və buna müəyyən dərəcədə nail oldu.Ancaq suların çəkilib quru yerdə ölü balıqların görünməsindən sonra S-400 məsələsinin Türkiyə-ABŞ gündəmində eyni şəkildə qalmasının mümkün olmayacaığını tərəflərin hamısı bilirdi.Ankara-Moskva-Washington üçbucağında cərəyan etmiş prosesləri bir daha xatırlayanda hər üç tərəfin də bundan məmnun olduğunu görmək çətin deyildir: Tayyip Erdoğan bu sayədə daxili siyasətdəki manevr sahəsini genişləndirə bilmiş,Vladimir Putin ilk dəfə bir NATO ölkəsinə silah satmağın zövqünü dadmış,Donald Trump isə ölkəsinin iqtisadi-strateji maraqlarına uyğun olaraq guya Moskvanın zövqünü oxşayarkən əslində onun bölgədəki maraqlarının reallaşmasını ustalıqla yubandıra bilmşdi.
Bəli,ünvan yenə və yenidən NATO-dur.Bir müddətdən bəri yazırıq: bu işlərlə bağlı prosesləri artıq Türkiyənin dərin dövləti yönəldir,prezident Erdoğan bu proseslərin sözçüsüdür.Dərin dövlətin ünvan kimi NATO-nu göstərməsindən təbii nə ola bilər ki?
Çünki NATO heç vaxt Türkiyədə hər hansı iqtidarın və ya şəxsin müttəfiqi olmayıb axı.
3-4 dekabrda da S-400-lərlə bağlı heç bir radikal addım atılmayacaq,sərt şəkildə geri dönüş olmayacaq.Proseslər zamana yayılaraq irəliləyəcək və nəticə NATO ilə Türkiyə dərin dövlətinin xeyrinə olacaq.
-
- Cəmiyyət
- 22 Noyabr 2019 12:52
-
- Mədəniyyət
- 22 Noyabr 2019 13:28
Dünyada
-
Reuters: Bu ilin COP29 BMT iqlim danışıqlarına üç aydan az qalmış, ölkələr sammitin ən böyük vəzifəsi olan inkişaf etməkdə olan ölkələrin iqlim dəyişikliyinə uyğunlaşmasına kömək etmək üçün yeni maliyyələşdirmə hədəfi üzərində razılığa gəlməkdən uzaqdır.
-
Sir Keir Starmerin Ukraynaya dəstək məsələsində effektiv qlobal liderlik göstərmək səyləri, Downing Street-in Kiyevə Rusiya ərazisində dərin hücumlar başlatmaq üçün həlledici imkanlar təmin edə bilməməsi ilə müəyyən qədər zəiflədilir.
-
Ukrayna Prezidenti Volodimir Zelenski cümə günü ölkənin hava qüvvələri komandanını vəzifədən azad etdi, bu hadisə, Ukraynanın Qərb tərəfdaşlarından aldığı F-16 təyyarəsinin Rusiya bombardmanı zamanı qəzaya uğraması və pilotun həyatını itirməsindən dörd gün sonra baş verdi.
-
Kamala Harris, prezidentliyə Demokratların namizədi kimi ilk rəsmi müsahibəsində ABŞ-ın cənub sərhədində miqrasiyaya daha sərt yanaşma tətbiq edəcəyini və İsrailə silah göndərilməsini davam etdirməyi dəstəklədiyini bəyan etdi.
Rəy yaz