Buzovnada dörd ay davam edən drenaj işləri ombudsmana müraciətə səbəb olub

Bakının Buzovna qəsəbəsinin mərkəzində qrunt sularının kənarlaşdırılması üçün 300 metrlik boru kəmərinin çəkilməsi təxminən dörd aydır davam edir. Bu, texniki baxımdan əsaslandırılmış müddətdən təxminən iki dəfə çoxdur. Hidravlik sınaqlar artıq başa çatdırılsa da, zədələnmiş yol hələ də asfaltlanmayıb, layihənin sifarişçisi, dəyəri və ekoloji parametrləri barədə məlumatlar açıqlanmayıb. Bundan əlavə, işlər yalnız Buzovnanın mərkəzində yaranmış kritik vəziyyətlə bağlı ictimaiyyətin müraciətindən sonra, ay yarım gecikmə ilə başlanıb.

Boru kəməri beş il əvvəl çəkilmiş, lakin keyfiyyətsiz görülən işlər səbəbindən yararsız vəziyyətə düşmüş əvvəlki xətti əvəz etməlidir.

İnformasiya sorğusu Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyinə, Dövlət Su Ehtiyatları Agentliyinə, Dövlət Şəhərsalma və Arxitektura Komitəsinə və Xəzər Rayon İcra Hakimiyyətinə göndərilib. Sənədin surəti İnsan Hüquqları üzrə Müvəkkil Səbinə Əliyevaya təqdim olunub.

Mövcud məlumata görə, layihə təxminən 1,3 metr dərinlikdə diametri 300 millimetr, uzunluğu isə təxminən 300 metr olan plastik, özüaxımlı borunun çəkilməsini nəzərdə tutur. Sistemə dörd quyu və beş qoşulma daxildir. Onun qrunt sularının Xəzər dənizinə axıdılması üçün nəzərdə tutulduğu ehtimal edilir.

İşlərin aparıldığı ərazidə məlumat lövhəsi yoxdur. Buna görə də layihənin rəsmi adı, sifarişçisi, layihəçisi və podratçısı, maliyyələşmə mənbəyi, dəyəri, icazə sənədləri və təsdiqlənmiş tikinti müddətləri ictimaiyyətə məlum deyil.

Üç ay əvəzinə bir ay

İlkin mühəndis qiymətləndirməsi göstərir ki, texnika, materiallar və işçi briqadası olduğu halda belə bir obyekt 20–30 iş günü, yəni dörd–altı həftə ərzində tamamlana bilər.

Bu əməliyyatların bir hissəsi eyni vaxtda həyata keçirilə bilər. Hətta qrunt sularının səviyyəsi yüksək olduqda, naməlum yeraltı kommunikasiya xətləri aşkarlandıqda və digər çətinliklər yarandıqda belə, layihənin icrası üçün ağlabatan müddət adətən ay yarımı–iki ayı keçmir.

Bu qiymətləndirmə ilkin xarakter daşıyır. Yekun nəticəyə yalnız layihə sənədləri, geoloji məlumatlar və təsdiqlənmiş iş qrafiki öyrənildikdən sonra gəlmək mümkündür.

Lakin hidravlik sınaqların başa çatması boru kəmərinin əsas texniki parametrlərinin artıq yoxlanılmış olmalı olduğunu göstərir. Növbəti mərhələlər adətən xəndəyin doldurulması, torpağın mexaniki üsulla sıxlaşdırılması, yol əsasının və asfalt örtüyünün bərpasından ibarət olur. Torpaq laylarla düzgün sıxlaşdırıldıqda onun təbii çökməsini bir neçə ay gözləməyə, bir qayda olaraq, ehtiyac qalmır.

Beləliklə, gecikmə tikilinin texniki mürəkkəbliyindən daha çox işlərin təşkili, maliyyələşdirmə, təchizat və ya sifarişçi ilə podratçı arasında koordinasiya problemləri ilə bağlı ola bilər. Sənədlər açıqlanmadan dəqiq səbəbi müəyyənləşdirmək mümkün deyil.

Dövlət orqanlarına suallar

Sorğuda dövlət orqanlarından tikintinin başlandığı və planlaşdırılan başaçatma tarixlərini açıqlamaq, gecikmənin səbəblərini izah etmək və yolun bərpasına kimin cavabdeh olduğunu bildirmək xahiş olunur. Həmçinin podratçı ilə bağlanmış müqavilə, iş qrafiki, sınaq aktları, asfalt örtüyünün bərpası planı və müddətlərin pozulması ilə əlaqədar görülmüş mümkün tədbirlər barədə məlumatlar tələb edilir.

Sualların ayrıca bir hissəsi ekoloji təhlükəsizliyə aiddir. Əgər qrunt suları həqiqətən Xəzər dənizinə axıdılırsa, dövlət orqanları su buraxılışı qurğusunun koordinatlarını, suyun kimyəvi və bakterioloji analizlərinin nəticələrini, ekoloji rəy və icazələrin mövcudluğunu, eləcə də sonrakı monitorinq qaydasını açıqlamalıdır.

Həmçinin kanalizasiya və digər çirklənmiş axıntıların sistemə daxil olmasının hansı üsulla istisna ediləcəyi izah olunmalıdır. Bu məlumatlar olmadan layihənin sahilyanı əraziyə və dəniz mühitinə təsirini qiymətləndirmək mümkün deyil.

Ombudsman niyə məlumatlandırılıb?

Azərbaycan Konstitusiyasının 50-ci maddəsi məlumatı axtarmaq, əldə etmək, ötürmək və yaymaq hüququnu təsbit edir. “İnformasiya əldə etmək haqqında” Qanun informasiya sahiblərini onların sərəncamında olan məlumatlara çıxışı təmin etməyə borclu edir. Bir qayda olaraq, sorğu ən geci yeddi iş günü ərzində cavablandırılmalıdır. Əlavə vaxt tələb olunduqda bu müddət daha yeddi iş günü uzadıla bilər. Bu tələblər Azərbaycan Konstitusiyası və “İnformasiya əldə etmək haqqında” Qanunla müəyyənləşdirilir.

Sorğunun surəti informasiya əldə etmək hüququna riayət olunmasına nəzarət məqsədilə ombudsmana göndərilib. Müvəkkilin aparatının izahına görə, sorğu qanunsuz olaraq rədd edildikdə və ya lazımınca icra olunmadıqda ombudsman informasiya sahibinin qanunun tələblərinə əməl edib-etmədiyini yoxlaya və pozuntunun aradan qaldırılmasını tələb edə bilər.

Obyekt barədə məlumatların açıqlanması tələbi həmçinin ictimaiyyətin məlumatlandırılması prinsipini təsbit edən Şəhərsalma və Tikinti Məcəlləsinin 7.0.6-cı maddəsinə və tikinti, eləcə də onun başa çatdırılma müddəti haqqında məlumatın yerləşdirilməsini nəzərdə tutan AzDTN 1.6-2 tikinti normalarının 6.1.9-cu bəndinə əsaslanır.

Uzanan layihə artıq lokal tikinti problemi çərçivəsindən çıxıb. Məsələ yol hərəkətinin təhlükəsizliyinə, Buzovna sakinlərinin yaşayış şəraitinə, cəmiyyətin məlumat əldə etmək hüququna və su dənizə axıdılırsa, Xəzər sahillərinin ekoloji vəziyyətinə toxunur. Sifarişçi və podratçı işlərin niyə üçüncü aydır davam etdiyini və zədələnmiş yolun nə vaxt tam bərpa olunacağını izah etməlidir.

Qeyd etmək lazımdır ki, bu dövlət qurumları və Azərbaycan Həmkarlar İttifaqları Konfederasiyası mayın 25-də göndərilmiş əvvəlki informasiya sorğusunu cavablandırmayıblar. Bu məsələ ombudsmanın nəzarətindədir.

04.08.2026

Azərbaycan Respublikasının ekologiya və təbii sərvətlər naziri

cənab Rəşad İsmayılova

Azərbaycan Dövlət Su Ehtiyatları Agentliyinin sədri cənab Zaur Mikayılova

Azərbaycan Respublikası Dövlət Şəhərsalma və Arxitektura Komitəsinin sədri cənab Anar Quliyevə

Xəzər rayon İcra Hakimiyyətinin başçısı cənab Elşən Salahova

Surəti: Azərbaycan Respublikasının İnsan Hüquqları üzrə Müvəkkilinə (Ombudsmana) xanım Səbinə Əliyevaya

İNFORMASİYA SORĞUSU

Buzovna qəsəbəsində qrunt sularının axıdılması üçün boru kəmərinin çəkilməsi layihəsi haqqında

Hörmətli c/x!

Bakı şəhəri Xəzər rayonunun Buzovna qəsəbəsinin mərkəzi hissəsində, mövcud məlumata görə, qrunt sularının Xəzər dənizinə axıdılması üçün boru kəməri çəkilir. Təxminən üç aydır davam edən işlər başa çatmayıb, asfalt örtüyü bərpa olunmayıb, zədələnmiş yol isə nəqliyyatın və piyadaların hərəkətinə maneə yaradır.

Tikinti sahəsində layihənin adı, sifarişçi, layihəçi, podratçı, maliyyə mənbəyi, icazələr və işlərin müddəti barədə məlumat lövhəsi yoxdur. Bu hal Şəhərsalma və Tikinti Məcəlləsinin 7.0.6-cı bəndində nəzərdə tutulan ictimaiyyətin məlumatlandırılması prinsipinə və AzDTN 1.6-2 “Tikintinin təşkili” normativinin 6.1.9-cu bəndinə əməl olunması ilə bağlı suallar yaradır. Qrunt sularının Xəzərə axıdılması ehtimalı layihənin ekoloji təhlükəsizliyi barədə məlumatların da açıqlanmasını zəruri edir.

Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının 50-ci maddəsinə, “İnformasiya əldə etmək haqqında” Qanuna, Şəhərsalma və Tikinti Məcəlləsinə və AzDTN 1.6-2 normativinə əsasən, aşağıdakı məlumatların təqdim edilməsini xahiş edirəm:

1. Layihə və məsul qurumlar

Layihənin rəsmi adı, məqsədi, sifarişçisi, layihəçisi, baş podratçısı, texniki və müəllif nəzarətini həyata keçirən qurumlar, habelə gələcək balans sahibi və istismarçı barədə məlumat verilsin.

2. Qərarlar, icazələr və razılaşdırmalar

Layihə barədə qərarın, təsdiqin, tikinti-quraşdırma, torpaq və yol işləri üzrə icazələrin tarix və nömrələri, layihəni razılaşdırmış qurumlar, həmçinin tətbiq edilibsə, ərazi planlaşdırılması və ictimai iştirak prosedurları göstərilsin.

3. Maliyyələşmə və satınalma

Layihənin ümumi dəyəri, maliyyə mənbəyi, layihəçi və podratçının seçilməsi üçün keçirilmiş satınalmanın rekvizitləri, müqavilənin dəyəri, eləcə də yolun bərpası və abadlaşdırma xərclərinin layihəyə daxil olub-olmaması bildirilsin.

4. Texniki göstəricilər

Boru kəmərinin uzunluğu, diametri, materialı, dərinliyi, ötürmə qabiliyyəti, iş prinsipi, quyu və qoşulma nöqtələri, əhatə etdiyi ərazilər və əsaslandığı hidrogeoloji tədqiqatlar barədə məlumat verilsin. Kanalizasiya və digər çirkli suların sistemə daxil olmasının qarşısının necə alınacağı açıqlansın.

5. Xəzərə axıdılma və ekoloji təhlükəsizlik

Suyun Xəzər dənizinə axıdılacağı təsdiqlənirsə, axıdılma nöqtəsi və qurğunun sxemi, suyun təmizlənməsi, kimyəvi və bakterioloji analizlərin nəticələri, ekoloji rəy və icazələr, ətraf mühitə təsirin qiymətləndirilməsi, sahil və dənizin çirklənməsinə qarşı tədbirlər, həmçinin sonrakı monitorinq qaydası təqdim edilsin.

6. İşlərin müddəti və yolun bərpası

İşlərin başlanma və planlaşdırılan bitmə tarixləri, gecikmənin səbəbləri, tamamlanmamış işlər, podratçıya tətbiq edilmiş tədbirlər, yolun bərpasına cavabdeh qurum və nəqliyyatın normal hərəkətinin bərpa ediləcəyi tarix bildirilsin.

7. Məlumat lövhəsi və təhlükəsizlik

AzDTN 1.6-2 normativinin 6.1.9-cu bəndində nəzərdə tutulan məlumat lövhəsi və xəbərdarlıq nişanlarının niyə quraşdırılmadığı, buna cavabdeh şəxslər, görülmüş tədbirlər və lövhənin quraşdırılacağı tarix göstərilsin.

8. Sənədlər

Cavabla birlikdə qərar və icazələrin, təsdiq edilmiş layihə və keçid sxeminin, axıdıcı qurğunun sxemi və koordinatlarının, ekoloji rəyin, laboratoriya nəticələrinin, satınalma və podrat müqaviləsinin, iş qrafikinin, nəzarət və sınaq aktlarının, yolun bərpası planının elektron surətləri təqdim edilsin.

Sorğunun hər hansı hissəsi başqa informasiya sahibinin səlahiyyətinə aiddirsə, həmin hissənin qanunla müəyyən edilmiş qaydada aidiyyəti quruma göndərilməsini və bu barədə mənə məlumat verilməsini xahiş edirəm.

Layihə yol təhlükəsizliyinə, yerli əhalinin yaşayış şəraitinə və Xəzərin sahilyanı ərazisinə təsir edə bildiyindən, tələb olunan məlumatlar mühüm ictimai əhəmiyyət daşıyır. Cavabın və sənədlərin “İnformasiya əldə etmək haqqında” Qanunda nəzərdə tutulan müddətdə elektron formada təqdim edilməsini xahiş edirəm.

Hörmətlə,

Mehman Əliyev “Turan” Analitik Xidmətinin direktoru

Əvvəlki məqalələr:

Buzovnada üç ay davam edən drenaj işləri ombudsmana müraciətə səbəb olub

Buzovna hələ də cavab gözləyir: Ombudsman şikayəti nəzarətə götürüb, lakin ekoloji və yol problemləri həll olunmayıb

Buzovna cavab gözləyir: dövlət qurumları və həmkarlar ittifaqları gizlənqaç oynamaqda davam edirlər

Kanalizasiya, dəniz və məsuliyyət: şikayət Bakıda infrastruktur nəzarəti problemlərini necə üzə çıxardı

Kanalizasiya, su təchizatı və qeyri leqal  borular

Korrupsiya abidəsi: Buzovnadakı paslı zibil çəni Azərbaycanın sistemli uğursuzluğunu ifşa edir

Problem ondadır ki, hakimiyyət İcraçıdır, Təşəbbüsçü deyil

Azərbaycanda sahil böhranı: Zaqulba-Buzovna çimərliklərində çirkab sularının gizli axıdılması

Azərbaycan Milli Mətbuat Gününü kanalizasiya fontanı ilə qeyd edir

Ekoloji problemlər fonunda çimərlik istirahətinin standartlarını təkmilləşdirmək mümkündürmü?

Azərbaycanda ekoloji böhran: kanalizasiya qalmaqalları və dövlət qurumlarının fəaliyyətsizliyi

Korrupsiya kanalizasiyası

Sükut çox şeydən xəbər verir: Azərbaycanın şəffaflıq və hesabatlılıqla mübarizəsi

Azərbaycan çimərlikləri "Mavi bayraq" qaldıracaqmı?

Buzovnada qanunsuz su kəmərinin inşası sürətlə gedir

"Əxlaqazidd" boru kəmərinin tikintisi dayandırılıb

Turan agentliyinin "Azərsu"ya qarşı üçüncü məhkəmə iddiası