Flags of the OSCE Minsk Group countries

Flags of the OSCE Minsk Group countries

Mayın 12-də Azərbaycan Ordusunun dövlət  sərhədlərinin demarkasiyası ilə bağlı dekabrdan başlanan, amma sərt  qış mövsümü və mürəkkəb coğrafi relyeflə görə  müvəqqəti fasilə verilən prosesi yenidən başlatma cəhdi Ermənistanda ciddi rezonans yaradıb.

 Hazırda seçki mərhələsinə girən Ermənistanda Azərbycanla sərhəddə demarkasiya prosesinə dekabrda normal yanaşan  Paşinyan hakimiyyəti daxil bütün qüvvələr ciddi, hay küylü münasibət bildidməkdə yarışa girib. 

Bu qüvvələr yaranmış durumdan istifadə edərək qarşıdakı seçkilərdən qazanclı çıxmaq istəyir. Əslində  erməni siyasətçilər real mənzərəni  və Azərbaycan tərəfinin demarkasiya üçün dəqiq xəritələr, sənədlər təqdim etdiyini, prosesi beynəlxalq standarlara uyğun olaraq GPS sistemi ilə aparılacağını bilir. Onlar həmçinin yaxşı bilir ki, həmin xəritələr Azərbaycanla bərabər Rusiya Baş Qərargahında  və Ermənistanda da var. Amma qarşıdakı seçkilər və faşist revanşist təfəkkür həqiqəti etiraf etməyə mane olur.  44 günlük Savaşda darmadağın olub ordusunun əhəmiyyətli hissəsini itirən Ermənistan hazırkı durumdam istifadə edib, təbliğat və informasiya müstəvisində bu itkilərin miqyasını azaltmağa, qazanc əldə etməyə  çalışır.

Təəssüf ki, haqlı addımlarımız düzgün diplomtik və informasiya dəstəyi ilə təmin edilmədiyindən,  Ermənistan beynəlxalq səviyyədə  hay-küy qaldıra bilib. Nəticədə həm regional, həm də beynəlxalq təşkilatlar Azərbaycan Ermənistan sərhəddindəki durumla bağlı münasibət bildirib. Bunların arasında beynəlxalq qurumlarla bərabər , ATƏT-in Minsk qrupunun həmsədri olan ölkələrin münasibətləri də diqqəti çəkdi. Mayın 12-15 tarixlərindəki açıqlamalarda  Rusiya digər həmsədrlər  Fransa və ABŞ-dan daha təmkinli  mövqe sərgilədi.  30 il ərzində Azərbaycan torpaqlarının Ermənistan tərəfindən işğalına konkret  münasibət bildirməyən Fransa və Amerikanın (1993-cü ildəki bəzi istisnalar  xaric) ültumativ bəyanatları bəlkə də ermənilərin özü  üçün də gözlənilməz oldu. Çünki  Ermənistandan səslənən bəyanatlar belə, ABŞ və Fransanın bəyanatlarından daha təmkinli di.

Belə ki, mayın 14-də ABŞ Dövlət Departamentinin nümayəndəsi Calina Porter  savaşdan sonra dövlət  sərhədlərini dəqəqləşdirməyə çalışan “Azərbaycanın  hərəkətlərini təxribat”  adlandırdı. O, bildirdi ki, Vaşinqton Azərbaycan -Ermənistan sərhəddindəki vəziyyəti diqqətlə izləyir və qoşunların bu bölgədəki istənilən yerdəyişməsini  məsuliyyətsizlik hesab edir”.  O, Azərbaycanı qoşunlarını Ermənistan sərhədlərindən geri çəkməyə çağırıb: “Vaşinqton  Azərbaycanın öz qoşunlarını Ermənistan sərhədlərindən  dərhal çəkməsini və təxribatlardan imtina etməsini gözləyir”.   Maraqlıdır, bir gün öncə ABŞ hökümətinin verdiyi normal münasibət bir sutka keçməmiş sahədə üçtərəfli danışıqlar getdiyi halda nə baş verdi ki dəyşdi?  Yoxsa,  Azərbaycan və Ermənstan sərhədlərini ABŞ müəyyən edib və indi Azərbaycanın onu pozduğunu təsdiq edir? Danışıqların Sovet xəritələri və Sovet ittifaqanın varsi olan Rusiyanın iştirakı ilə aparıldığı halda bu diletant və təxribatçı yanaşmanın məqsədi nədir?

Amerika bu sərtlikdə bəyanatı hətta 1992-93-cü illərdə Azərbaycanın yeddi rayonu işğal edilən zaman verməmişdi. Ermənilərlə iç-içə olan hazırkı ABŞ administrasiyasının bu mövqeyi gələcəkdə qarşılaşa biləcəyimiz problemlərin ilkin addımları sayıla bilər. 10 noyabr anlaşmasını həzm edə bilməyən ABŞ oyundan kənar qalmamaq üçün “Qarabağın statusu”,  “Qarabağa birbaşa yardım” və s. kimi bəyanatlarla bir formada prosesə daxil olmaq istəyir. Xüsusilə öz kitabının bir fəslini erməni terrorçuya həsr edən ABŞ-ın BMT-dəki keçmiş səfiri, hazırda USİAD-ın rəhbəri olan Samanta Pauerin Qarabağa birbaşa yardım edilməsi barədə təşəbbüsü və bu fikri dəstəkləyən ABŞ-ın Ermənistandakı səfirinin fikirlərinə rəsmi münasibət bildirilməlidir. ABŞ-ın ölkəmizdəki səfirinə bu kimi hərəkətlərin qəbuledilməz olduğu və  Azərbaycanın suverenliyinə hörmətsizlik kimi qiymətləndirildiyi deyilməlidir.

1988-ci il Ermənistandakı zəlzələ zamanı humanitar yardım adı altında təyyarələrlə silah və sursat göndərən Fransanın erməni işğalına dəstəyi, son savaş və ondan sonrakı zaman ərzində Azərbaycana qarşı düşmən mövqeyi artıq səbr kasasını daşırdı. İşğal dönəmində  Qarabağdakı müdafiə və mühəndis istehkam qurğuların tikilməsində iştirak edən Fransa, 44 günlük savaş zamanı  dəlil-sübut təqdim etmədən  Makronun ağzı ilə Azərbaycanı  “Suriya və Liviyadan cihatçı-terrorçularla iş birliyində”  ittiham edəcək qədər aşağılandı.  10 noyabrdan sonra Fransa parlamenti və senatı qondarma rejimi tanımaqla beynəlxalq hüququ heçə saydı. Fransa hökuməti bu qərarın bağlayıcı olmadığını bildirib ortadan çıxmağa çalışsa da,  çox keçmədən əsl xisləti yenə ortaya çıxdı. Bakıda  “Qənimətlər parkı”nın açılmasına etiraz edilməsi və nəhayət  son günlər   Qara göl ətrafında dövlət sərhəddinin demarkasiyasına verilən reaksiya Fransanın simasını bir  daha  göstərdi: Ermənistanın hay küyünə dəstək olaraq president  Makron ermənicə paylaşım edərək “erməniləri dəstəklədiklərini və dəstəkləyəcəklərini”  bəyan etdi. Bununla qane olmayıb  Paşinyanla telefon danışığında “məsələnin BMT Təhlükəsizlik Şurasının gündəliyinə salınması”  məsələsinə baxacaqlarını və “ehtiyac olarsa Fransanın məsələnin həlli üçün  BMT mandatı əsasında  hərbi  müdaxilə edə biləcəyini” söyləyib.  

Bu artıq  bir vasitəçinin deyil, düşmənin mövqeyidir. Düşmənlə isə onun addımlarına görə davranılmalıdır. Fransa bu günə qədər Azərbaycana qarşı edə biləcəyi pisliklərin əksəriyətini edib. Ona görə  Fransa ilə münasibətlərə yenidən baxılması labüddür. Bu istiqamətdə atılacaq addımlar aşağıdakılar ola bilər:

1.Həmsədr olaraq prosesdə əvvəldən bitərəfliyini itirdiyini, son bir ildə açıq düşmən mövqeyinə  keçdiyini və frankomaniya dövlətlərini də bu siyasətə cəlb etdiyini əsas götürüb Fransanın ATƏT-in Minsk Qrupunun həmsədrliyindən kənarlaşmasını tələb etmək.

2.Cənubi Qafqaz ölkələri arasında Fransa ilə ən böyük ticarət dövriyəsi olan ölkə kimi bu əlaqələri minimuma endirmək. Nəzərə alınmalıdır ki, mənfi ticarət saldosuna malik olduğumuzdan biz zərərli çıxmayacağıq. Fransa şərabı, konyakı, avtomobilləri,  parfumeriyası və s. mallar  baykot edilməli, idxalı məhdudlaşdırlmalıdır.

3.TOTAL başda olmaqla neft və qeyri neft sektorunda Fransa şirkətlərinə tanınan imtiyazlar  və dəyəri milyardlarla dollar həcmində olan bağlanmış 50-dən artıq müqaviləyə yenidən baxılıb, ləğv edilməli, bu imkanlar  dost ölkələrin şirkətlərinə tanınmalıdır.  

Fransa və Amerikanın timsalında həmsədr ölkələrin Azzərbaycana  münasibəti bir  daha onu göstərdi ki,  ATƏT-in Minsk Qrupunun fəaliyyətinə bundan sonra ehtiyac qalmayıb. Bu qurum 28 il müddətində problem dondurmaqla erməni işğalını legitimləşdirməyə çalışdı. Bu günlərdə isə Fransa və ABŞ-ın timsalında özünü ifşa etdi. 

 

Rəy yaz

Söz istəyirəm

Taksi sayı azaldılır, bəs köhnə taksiçilər nə ilə dolanacaqlar? – Rauf Ağamirzəyev Çətin sualda



Audio xəbər

Bizi sosial şəbəkələrdə izləyin

Xəbər lenti