![Putin meets Erdogan at the residence in Sochi. September 4, 2023. RIA News](https://turan.az/resized/media/2023/main/090400011207-750-500-resize.webp)
Putin meets Erdogan at the residence in Sochi. September 4, 2023. RIA News
G20 çox güman ki, taxıl sövdələşməsini təqdir edəcək
Turan agentliyinin təqdim etdiyi təhlil üzrə proqnozlara əsasən, sentyabrın 4-də Rusiya və Türkiyə prezidentləri Vladimir Putinlə Rəcəb Tayyip Ərdoğan arasında "Qara dəniz təşəbbüsü" taxıl sövdələşməsilə bağlı gözlənilən fikir mübadiləsi aparıldı. İki lider arasındakı dialoq daha fəal əməkdaşlığa meylli olan Moskvanın mövqeyində nəzərəçarpacaq dəyişikliyə işarə edir.
Mühüm qarşılıqlı fəaliyyət zamanı prezident Putin prezident Ərdoğana barışıq jesti edərək deyib: "Bilirəm ki, bu gün taxıl sövdələşməsi mövzusuna toxunmaq niyyətindəsiniz. Biz əvvəlkitək bu məsələ ilə bağlı müzakirələrə açığıq".
Ancaq Rusiya prezidentinin bəyanatı danışıqlara cavabsız səy kimi tələsik şərh edilməməlidir. Fikir mübadiləsindən öncə BMT baş katibi Antoniu Quterriş prezident Putinə təkliflər göndərib ki, bu da guya Rusiyanın üstünlükləri nəzərə alınmaqla edilib. Lakin xarici işlər naziri Sergey Lavrov Quterreşin təklifinə dair fikirlər söylərkən məlum olub ki, kənd təsərrüfatı məhsullarının və gübrələrin maneəsiz ixracı ilə bağlı Rusiyanın şərtlərini yerinə yetirmək üçün qarşılıqlı təkliflər irəli sürülüb.
Müzakirələri Rusiyanın mövqeləri və tələbatı haqda daha dərin təsəvvür əldə etmək cəhdi kimi xarakterizə edən Türkiyənin xarici işlər naziri Hakan Fidanın Moskvaya əvvəlki səfərindən sonra, görünür, məsləhətləşmələr qarşılıqlı anlaşma və məmnuniyyətə yönəlmiş davamlı bir prosesdir. Lavrov əhəmiyyətli diplomatik jest edərək şərtlər siyahısını Fidana təqdim edib ki, bu da Qərbdən Ukrayna Qara dəniz ixracatının bərpasına yardım üzrə hərəkət tələb edir. Əsas məqam sentyabrın 9-10-da, G20 sammiti zamanı gözlənilir.
Proqnozlar Qara dəniz təşəbbüsünün aktivləşməsinin mümkünlüyünü göstərir. Əsas stimul o faktla bağlıdır ki, nəqliyyat və sığorta məhdudiyyətlərilə əlaqəli maneələrə baxmayaraq, Rusiya əvvəlki illə müqayisədə 60 milyon tondan çox rekord buğda ixracını həyata keçirə bilib. Eyni zamanda, gübrə ixracında münaqişədən öncə müşahidə olunan səviyyələrə bərabər artım müşahidə edilib.
Qeyd edək ki, Rusiyaya təzyiq göstərilməsinə yönəlmiş tədbirlər, məsələn, Ukraynadan tranzitlə keçən ammonyak boru kəmərinin bağlanması və ixtisaslaşdırılmış kənd təsərrüfatı orqanı “Rosselxoznadzor”un SWIFT beynəlxalq ödəniş sistemindən kənarlaşdırılması gözlənilən nəticələri verməyib.
Bundan əlavə, Qara dəniz təşəbbüsünün bərpa edilməməsinin nəticələri Ukraynanın taxıl ixracına mühüm təsir göstərir. Ötən il bu ixracın ümumi həcmi cari il üçün müqayisəli gözləntilərlə 48 milyon tonu keçib.
Qeyd edək ki, Afrikada bir sıra dövlət çevrilişləri və Rusiyaya rəğbət bəsləyən ölkələri əhatə edən qeyri-sabitliklə xarakterizə olunan son hadisələr Qərb gücləri və Rusiya arasında təmas nöqtələrinin axtarışı üçün daha bir stimul əlavə edir.
Putinlə öz söhbətlərinin nəticələrini G20 sammitinin iştirakçılarına təqdim etməli olan Ərdoğan məmnunluqla deyib ki, bu görüşün nəticələri "qlobal tərəqqiyə, xüsusilə inkişaf etməkdə olan Afrika ölkələrinə doğru bir addım" demək olacaq. Bu nikbin proqnoz Soçi görüşündən sonra diplomatik irəliləyiş üçün potensialı ortaya qoyur.
Böyük Şərq
-
"11KAN" telekanalının İsrail ordusunun öz hərbçilərinə Gürcüstanı və Azərbaycanı tərk etməyi əmr etməsi haqqında məlumatı həm İsraildə, həm də qeyd edilən ölkələrdə anlaşılmazlıq doğurub.
-
Şimaldan gələn xəbərlər müəyyən müddətdən bəri Türkiyəyə qarşı aparılan təbliğatın dozasının artdığını göstərir. Rəsmi Ankaranın verəcəyi reaksiya öz yerində dursun, ancaq prosesləri yaxından izləyən şərhçilərin bunu normal qarşılaması lazımdır. Çünki Qərb sistmeninin mühüm bir iqtisadi, hərbi və siyasi tərkib hissəsi olan Türkiyənin Rusiya ilə gedə biləcəyi yol 2023-cü ilin iyuluna qədər idi.
-
Bu gün ASTNA rusiyalı analitik, neft və qaz bazarı üzrə tanınmış mütəxəssis, tərcüməçi, jurnalist, tarixçi, İran və ərəb ölkələri üzrə ixtisaslaşmış şərqşünas Mixail Krutixini salamlayır. Yaxın Şərqin, eləcə də İranda iqtisadi və siyasi vəziyyətin öyrənilməsində dərin biliyi və böyük təcrübəsi onu bu sahədə aparıcı mütəxəssislərdən birinə çevirir.
-
Yaxın Şərqdə gərginliyin artması fonunda Rusiya Təhlükəsizlik Şurasının katibi Sergey Şoyqu mühüm diplomatik missiya ilə İran və Azərbaycana səfər edib. Bu təşəbbüs HƏMAS lideri İsmayıl Haniyənin ölümündən sonra baş tutub. Belə ki, Haniyənin ölümü bölgədəki böhranı artırıb. Şoyqunun səfəri Rusiyanın strateji maraqlarını və qeyri-sabit geosiyasi landşaftda öz təsirini təsdiqləmək əzmini önə çəkir.
Rəy yaz